Do ustawowych obowiązków każdego pracodawcy w Polsce należy profilaktyczna ochrona zdrowia pracowników – dotyczy to również szkół i innych placówek systemu oświaty. W poniższym tekście wyjaśniamy, jakie badania muszą wykonywać nauczyciele.

Każdy świadomy pracodawca wie, jak istotne jest dbanie o odpowiedni stan zdrowia pracowników. Zapewnienie opieki profilaktycznej nad kadrą szkoły nie tylko pozwala na uniknięcie kar finansowych, które może nałożyć Państwowa Inspekcja Pracy, ale również wpływa na efektywność pracy wykonywanej przez pracowników. Dlatego tak istotne jest dbanie o tę opiekę oraz kierowanie zatrudnionych na badania profilaktyczne.

Podstawowe badania, do których wykonania zobowiązani są wszyscy nauczyciele to:

  • Badanie ogólne, wykonane przez lekarza medycyny pracy. Na jego podstawie lekarz potwierdza lub wyklucza zdolność danej osoby do wykonywania zadań na stanowisku nauczyciela.
  • Wizyta u laryngologa. Ten specjalista zajmuje się chorobami ucha, krtani, nosa, gardła, zatok przynosowych, jamy ustnej, przełyku, tchawicy i oskrzeli. W przypadku nauczycieli laryngolog skupia się głównie na narządach słuchu i mowy ze względu na charakter wykonywanej pracy.
  • Wizyta u foniatry (co 5 lat). Foniatria to część laryngologii zajmująca się profilaktyką, diagnozowaniem i leczeniem schorzeń głosu, języka i mowy. Spotkanie z tym specjalistą jest bardzo istotne ze względu na profilaktykę chorób narządu mowy ze względu na długotrwały wysiłek głosowy, na który narażeni są nauczyciele.
  • Badanie sanitarno-epidemiologiczne. Obowiązek wykonania tych badań spoczywa na osobach podejmujących lub wykonujących prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

Co zagraża nauczycielom?

Wykonywanie codziennych obowiązków służbowych wymaga stałego i długotrwałego wysiłku głosowego. Dodatkowo liczba osób, z którymi nauczyciele mają bezpośredni kontakt w czasie pracy, sięga nawet kilkuset. Z tego względu ta grupa zawodowa narażona jest na oddziaływanie czynników biologicznych, takich jak bakterie czy wirusy.

Oto inne przykładowe czynniki ryzyka dla stanowiska pracy nauczyciela:

  • hałas, praca w głośnym otoczeniu,
  • obecność substancji uczulających (w szczególności dotyczy nauczycieli przebywających w pracowniach chemicznych, biologicznych itd.),
  • praca przed monitorem do 4 godzin/powyżej 4 godzin dziennie – najczęściej nauczyciele nie są kierowani na badania okulistyczne ze względu na potencjalnie niewielką ilość czasu spędzanego przed ekranem komputera. Nie jest to jednak jednoznaczne z tym, że nauczyciele nie są narażeni na występowanie uszkodzeń wzroku,
  • praca w dużym stresie, odpowiedzialność za bezpieczeństwo podopiecznych.

Jak dbać o zdrowie pracowników oświaty?

Przepisy wskazują minimalną liczbę i bardzo okrojoną gamę badań, które muszą wykonać nauczyciele. Tymczasem, aby zapobiegać wszystkim zagrożeniom wynikającym z wykonywania tego zawodu, profilaktyka powinna funkcjonować w szerszym zakresie. Możliwości dostępu do szerokiej gamy badań diagnostycznych, laboratoryjnych i wizyt u specjalistów dają Pracownicze Programy Profilaktyczne SALTUS Ubezpieczenia. Nauczycielom warto przede wszystkim zapewnić dostęp do Profilaktyki Nabytych Wad Słuch, Profilaktyki Kardiologicznej oraz szerokiej gamy badań laryngologicznych.