Alergiczne zapalenie zatok to zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, które w przeciwieństwie do „zwykłego” zapalenia zatok spowodowane jest przez alergeny, a nie przez wirusy lub bakterie. Jako choroba przewlekła może trwać nawet kilka miesięcy, lat. Oznacza to, że jest groźniejsza niż zapalenie zatok spowodowane innymi przyczynami.

Alergiczne zapalenie zatok – objawy

Alergiczne zapalenie zatok objawia się bezbarwnym śluzem z nosa, niesmakiem w ustach, utratą węchu / smaku przewlekłym lub nawracającym katarem i kaszlem. Do innych objawów należą też ból głowy i zatok szczękowych. W odróżnieniu od zapalenia zatok spowodowanego innymi przyczynami, alergiczne zapalenie nie wiąże się z gorączką.

Czym jest alergia zawodowa?

Alergia zawodowa jest związana z występowaniem w miejscu pracy czynników specyficznych dla tego miejsca, które mogą wywoływać reakcje organizmu. Lista ta obejmuje ok. 250 pozycji, z czego w Polsce występuje tylko kilka. Dzieli się je ze względu na wielkość. Do wielkocząsteczkowych czynników zaliczamy m.in. mąkę, lateks, enzymy i białka zwierząt hodowlanych, a do małocząsteczkowych – izocyjaniany, akrylany i barwniki.

Niektóre zawody są szczególnie narażone na wystąpienie reakcji alergicznej ze względu na silniejsze narażenie na działanie alergenów. Należą do nich:

  • Kosmetyczki i fryzjerzy
    Substancje chemiczne i perfumowane, farby do włosów oraz opary specyfików do paznokci i kosmetyków zapachowych mogą podrażniać błonę śluzową nosa, oskrzeli i skórę. Ważna w tych zawodach jest właściwa wentylacja pomieszczeń, ale i zamiana specyfików chemicznych na kosmetyki ekologiczne na bazie wody. Bardzo silnym związkiem drażniącym stosowanym w kosmetykach fryzjerskich jest np. formaldehyd, mogący prowadzić do powstania astmy.
  • Personel sprzątający
    Gospodynie domowe czy pokojówki hotelowe mają częsty kontakt z kurzem, roztoczami, pyłkami i pleśniami, znajdującymi się w meblach, dywanach czy w klimatyzacji. Stosowane środki czystości działają też drażniąco na skórę i układ oddechowy.
  • Ogrodnicy, rolnicy
    Praca na wolnym powietrzu oznacza ekspozycję organizmu na działanie dużych stężeń pyłków roślin i zarodników pleśni.
  • Pracownicy ZOO, sklepów zoologicznych, weterynarze
    Praca ze zwierzętami to stały kontakt z ich włosiem, sierścią, śliną, naskórkiem. Oprócz dotyku alergeny w dużym stężeniu unoszą się w powietrzu, są też na dotykanych sprzętach.
  • Zawody wymagające częstego podróżowania
    Dużo podróżujący zmieniają często warunki klimatyczne, strefy i terminy pyleń, co może powodować trudności z opanowaniem nagłych objawów chorobowych.
  • Stolarze, pracownicy przemysłu meblowego
    Słoma i wióry drzewne mogą przenosić pyłki i zarodniki pleśni. Również czysty pył drzewny utrudnia oczyszczanie śluzowo-rzęskowe układu oddechowego.
  • Pracujący w starym budownictwie, renowatorzy
    Starsze budynki, zwłaszcza niewentylowane, mogą zawierać więcej kurzu i pleśni niż nowsze. Roztocza i grzyby zasiedlają też systemy ogrzewania i klimatyzacji.
  • Pracownicy kwiaciarni, floryści
    Kwitnące rośliny pylą.

Alergiczne zapalenie zatok – leczenie

Osoby zmagające się z alergicznym zapaleniem zatok powinny:

  1. unikać substancji drażniących drogi oddechowe,
  2. wykonać niezbędne testy alergiczne, skórne i badania krwi
  3. po konsultacji z lekarzem rozważyć leczenie lekami przeciwhistaminowymi

W celu pozbycia się objawów alergicznego zapalenia zatok stosuje się też sterydy i roztwór wody morskiej. W niektórych przypadkach laryngolodzy zalecają również płukanie zatok.

Jak chronić pracownika?

Alergicznemu zapaleniu zatok można przeciwdziałać, przeprowadzając u pracowników regularne badania wstępne, okresowe i kontrolne. Wczesne wykrycie alergii zawodowej, wyeliminowanie czynnika alergicznego i wprowadzenie odpowiedniego leczenia może zapobiec pogarszaniu się choroby. Szczególnie ważna jest eliminacja zagrożenia, bo kontakt z nawet minimalną ilością alergenu może spowodować nawrót choroby.
Ważnym elementem medycyny pracy może być grupowe ubezpieczenie zdrowotne. Zapewnia ono dostęp do prywatnych placówek zdrowotnych, a czas oczekiwania na konsultacje lekarskie i badania jest znacznie krótszy niż w publicznej służbie zdrowia. Grupowe ubezpieczenie zdrowotne pozwala na umówienie konsultacji ze specjalistami od alergicznego zapalenia zatok – laryngologiem i alergologiem. Zawiera również zestaw przydatnych przy tym schorzeniu badań.