Schorzenia układu oddechowego w znaczący sposób obniżają jakość życia i nieodwracalnie nieraz  wpływają na zdrowie człowieka. Według danych Centralnego Rejestru Chorób Zawodowych Medycyny Pracy w Łodzi, w 2017 roku 25% przypadków chorób zawodowych stanowiły schorzenia układu oddechowego. Na co narażeni są pracownicy oraz jaką profilaktykę warto im zapewnić?

Problemy układu oddechowego stanowią 8 z 26 grup schorzeń klasyfikowanych jako choroby zawodowe w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów. Są one skutkiem ekspozycji na różnego rodzaju opary, gazy, pyły, dymy. Zalicza się do nich:

  • astmę oskrzelową,
  • berylozę,
  • byssinozę,
  • choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu,
  • choroby płuc wywołane pyłem metali twardych,
  • przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli,
  • pylice płuc,
  • zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych.


Najczęściej występują pylice

Drugą co do częstości – po chorobach zakaźnych i pasożytniczych, diagnozowaną grupą schorzeń chorób zawodowych są pylice płuc (21 % – 415 zachorowań w 2017 r.)  Narażeni na nie są głównie pracownicy mający styczność z dużą ilością pyłów. W wyniku ich długotrwałego wdychania dochodzi do przewlekłego zapalenia oskrzeli i postępowej rozedmy płuc. Wykaz chorób zawodowych wyróżnia 8 rodzajów pylic:

  • grafitową,
  • krzemową,
  • talkową,
  • azbestową oraz pozostałe pylice krzemianowe,
  • wywołaną pyłami metali,
  • górników kopalń węgla,
  • spawaczy,
  • pylico-gruźlicę.


Choroby opłucnej i astma oskrzelowa

Na drugim i trzecim miejscu najczęściej występujących chorób zawodowych układu oddechowego są schorzenia opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu oraz astma oskrzelowa. Podobnie jak w przypadku pylic, są one wynikiem ekspozycji na substancje szkodliwe. Co roku na każdą z nich zapada  ok. 30 – 40 pracowników.


Przedstawiciele tych branż są szczególnie narażeni

Na schorzenia układu oddechowego najbardziej narażeni są:

  • górnicy,
  • rolnicy,
  • pracownicy budowlani,
  • zatrudnieni w sektorze przetwórstwa przemysłowego.

Z uwagi na regularną styczność z chemikaliami do grupy podwyższonego ryzyka zaliczani są też pracownicy sektora usług gastronomicznych i hotelowych oraz opieki zdrowotnej. Skalę problemu potęguje palenie papierosów.


Co powinna uwzględniać profilaktyka chorób układu oddechowego?

Specyfika pracy na poszczególnych stanowiskach oraz i towarzyszące jej zagrożenia, uwzględniane są w badaniach wstępnych, kontrolnych i okresowych., Badania te jednak wykonywane są raz na kilka lat. Biorąc pod uwagę, jak groźne dla zdrowia i  życia są przewlekłe problemy z układem oddechowym, pracownicy wyżej wymienionych branż powinni mieć stały dostęp do odpowiednich konsultacji specjalistycznych oraz badań diagnostycznych. Pracodawcy mogą to zapewnić korzystając z Pracowniczego Programu Profilaktycznego SALTUS Ubezpieczenia – Profilaktyka Chorób Układu Oddechowego.

Zapewnia on możliwość regularnych konsultacji pulmonologicznych i alergologicznych, a także stały dostęp do takich badań jak:

  • spirometria,
  • RTG klatki piersiowej,
  • CT płuc,
  • testy alergiczne,
  • badania laboratoryjne (morfologia krwi z rozmazem, CRP, OB).

 

 

1) Centralny Rejestr Chorób Zawodowych: http://www.imp.lodz.pl/home_pl/o_instytucie/reg_and_databases/work_dissises1/dane_o_zapadalnosci/ (dostęp: 24.09.2019 r.)

2) Wykaz chorób zawodowych: https://mwomp.pl/choroby-zawodowe/wykaz-chorob-zawodowych/ (dostęp: 24.09.2019 r.)