Urazy barków to codzienność wielu zawodów, wymagających utrzymywania ramion w górze lub podnoszenia w ten sposób cięższych przedmiotów. Jednak kontuzja barku może się przytrafić nawet w prozaicznej sytuacji, dlatego że stawy kuliste, jakim jest bark charakteryzują się szerokim zakresem ruchów, co niesie ze sobą zwiększone ryzyko urazów. Jak im zapobiegać i jak szybko rozpoznać, że problem staje się przewlekły?

Do czego potrzebny nam jest staw ramienny?

Staw ramienny, potocznie zwany barkowym, ma bardzo szeroki zakres ruchów. Dzięki temu uczestniczy w prawie wszystkich ruchach górnej części tułowia. Staw barkowy łączy kończynę górną z obręczą barkową, a jego budowa jest skomplikowana. Obejmuje ona głowę kości ramiennej, panewkę łopatki, mięśnie, więzadła, torebkę stawową i obrąbek stawowy.

Jak dochodzi do uszkodzeń barków

Wspomniany szeroki zakres ruchu to wielki atut, ale też zwiększone ryzyko urazów. Jego ofiarami często padają sportowcy (tenisiści, siatkarze, koszykarze) i zawodnicy sportów siłowych (np. podnoszenie ciężarów). To również codzienność dla przedstawicieli wielu zawodów, których praca polega na utrzymywaniu ramion w górze, i to zarówno tych fizycznych (górnicy, hutnicy, magazynierzy), jak i biurowych, np. z powodu notorycznie niewłaściwej pozycji za biurkiem. By uszkodzić staw barkowy, wystarczy uderzenie, upadek lub długotrwała zła postawa podczas wykonywania określonych prac.

Bark – trzy typowe urazy

Do najpopularniejszych kontuzji lub stanów chorobowych stawu barkowego należą:

  1. zwichnięcie
  2. przeciążenie
  3. zwyrodnienie

Zwichnięcie

Do zwichnięcia stawu barkowego dochodzi, gdy w następstwie silnego uderzenia głowa kości ramiennej przemieści się z panewki stawowej. Skutkiem jest silny ból i brak możliwości wykonania ruchu. Inne symptomy to zniekształcenie stawu i rosnący obrzęk oraz zmiana koloru skóry wywołana wewnętrznym krwotokiem w barku. Do zwichnięcia stawu barkowego dochodzi podczas wypadków, zarówno komunikacyjnych, jak i w pracy (np. upadek z drabiny, przewrócenie się regału lub ciężkiego sprzętu na przechodzącego pracownika).

Przeciążenie

Przeciążenie stawu barkowego polega naciągnięciu lub naderwaniu więzadeł, ścięgien i mięśni. Oprócz uprawiania sportu do tego typu urazów dochodzi zazwyczaj podczas pracy fizycznej, która może zakończyć się przemieszczeniem ramienia poza zakres normalnej ruchomości.

Zwyrodnienie

Zwyrodnienie najczęściej jest efektem nawracających mikrourazów oraz stanów zapalnych. W ich następstwie, nawet po latach, dochodzi do degeneracji chrząstek stawowych i uszkodzeń kości. O powstających zmianach zwyrodnieniowych informuje nas najczęściej ból, który pojawia się podczas wykonywania określonych czynności. Nasilające się zmiany z czasem prowadzą do nawet znacznego ograniczenia ruchomości stawu.

Jaki lekarz pomoże nam przy kłopotach z barkiem

Lekarzem właściwym do leczenia barku jest ortopeda. Może on zlecić szereg specjalistycznych badań lekarskich, pomagających zdiagnozować problem z barkiem. Należą do nich m.in.:

  • badanie USG,
  • badanie RTG,
  • tomografia komputerową,
  • rezonans magnetyczny.

Warto pamiętać, że przy tego typu kontuzjach, schorzeniach ważna jest również odpowiednia rehabilitacja, pomagająca przywrócić pełną ruchomość stawu. Dzięki niej w wielu wypadkach możemy uniknąć operacji.
Dużą rolę odgrywa także podejście pracodawcy, który dzięki prywatnym ubezpieczeniom zdrowotnym może zapewnić pracownikom dostęp do podstawowych badań profilaktycznych, a nawet wyżej wymienionych badań specjalistycznych. Dzięki temu pracownik miałby możliwość konsultacji z lekarzem-specjalistą (w tym wypadku ortopedą), który mógłby zalecić podjęcie odpowiednich kroków w postaci np. skierowania na rehabilitację.