W pierwszych 4 miesiącach tego roku wystawiono 7,5 mln zwolnień z tytułu choroby własnej, a pracujących Polaków jest 16,3 mln. Koszty pracodawców z tytułu absencji wyniosły z kolei ponad 2 mld zł. Wyjaśniamy, jak prawidłowa profilaktyka w ramach medycyny pracy może zmniejszyć skalę zwolnień.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych opublikował niedawno zestawienie „Absencja chorobowa i zasiłki z ubezpieczeń społecznych I-IV 2019 r.”. Według zamieszczonych w nim danych w pierwszych 4 miesiącach tego roku zarejestrowano 9,2 mln zaświadczeń lekarskich. 7,5 mln z nich wystawiono z tytułu choroby własnej ubezpieczonych, a ich przeciętna długość wynosiła 11,41 dnia. Na zwolnieniach lekarskich Polacy przebywali w tym okresie blisko 86 mln dni. Zestawiając informacje podane przez ZUS z danymi o liczbie pracujących Polaków (16,3 mln osób[1]), widzimy, że skala absencji jest spora. Opierając się na samych liczbach, można by powiedzieć, że co drugi pracownik był na zwolnieniu.

Jakie koszty ponieśli pracodawcy?

Absencja chorobowa zawsze stanowi obciążenie dla pracodawcy. Wpływa nie tylko na sprawność działania firmy, ale też bezpośrednio na finanse przedsiębiorstwa. Dobitnie pokazują to dane ZUS. 62,6% zwolnień to zwolnienia krótkie, do 10 dni – tak naprawdę najbardziej kosztowne dla pracodawców.

W minionym kwartale pracodawcy wydali na wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy 2 067,6 mln zł. To o 14,2% więcej niż w analogicznym okresie zeszłego roku. Trzeba jednak pamiętać, że to tylko część wydatków. Trudne do policzenia, ale najbardziej dotkliwe są koszty związane z koniecznością zapewnienia ciągłości pracy jak wynagrodzenie nadgodzin czy zastępstw. Sposobem na zminimalizowanie liczby zwolnień lekarskich w firmie jest zapewnienie zatrudnionym dostępu do odpowiednich świadczeń profilaktycznych w ramach medycyny pracy.

Kto idzie na zwolnienie?

W tym okresie roku najczęściej absencja w pracy spowodowana była ciążą lub problemami z układem oddechowym. Należy jednak zwrócić uwagę, że wśród 3 głównych przyczyn najdłuższych zwolnień były problemy neurologiczne. Jest to dość niepokojący sygnał. Zwłaszcza jeżeli połączymy go z faktem, że grupą wiekową, która najczęściej korzystała ze zwolnień lekarskich, są osoby pomiędzy 30 a 39 rokiem życia. Fakt ten może potwierdzać ogólną tendencję dotyczącą tego pokolenia pracowników. Millenialsi borykają się z większą ilością problemów zdrowotnych, niż ich rodzice w tym wieku, a jednymi z poważniejszych są zaburzenia neurologiczne. Pracodawcy powinni o tym pamiętać i zadbać o odpowiednią profilaktykę wykrywania tych schorzeń.

Co pracodawcy mogą zrobić?

Skuteczne zarządzanie zdrowiem pracowników stanowi spore wyzwanie dla pracodawców. Choć ramy, w jakich mogą się poruszać, wyznaczają przepisy o medycynie pracy, to powinni jednak pamiętać, że obowiązkowe badania kontrolne warto również uzupełnić o dostęp do świadczeń profilaktycznych, na co wskazuje ustawodawca. Pomocą w ich organizacji mogą być grupowe polisy zdrowotne. Dynamiczny rozwój rynku nieobowiązkowych ubezpieczeń spowodował, że towarzystwa podchodzą elastycznie do potrzeb przedsiębiorców. Niektóre z nich oferują nawet specjalne pracownicze programy profilaktyczne wychodzące naprzeciw problemom zdrowotnym pracowników poszczególnych branż.

Jak dobrać ubezpieczenie?

Przedsiębiorcy przed wybraniem wariantu polisy dla pracowników powinni zwrócić uwagę na kilka czynników. Przede wszystkim powinni przeanalizować, jakie problemy zdrowotne są najczęściej spotykane wśród przedstawicieli branży, w której działają. Trzeba też zwracać uwaga na zagrożenia, na jakie narażeni są pracownicy – wymuszona postawa, monotonia ruchowa, hałas, niekorzystne oświetlenie, klimatyzacja, praca wymagająca sprawności psychofizycznej, więc narażenie na urazy, stres i wiele innych. Drugim krokiem jest przyjrzenie się strukturze wiekowej zatrudnionych przez siebie osób. Te informacje powinny być podstawą przy wyborze świadczeń medycznych, które winna uwzględniać oferta towarzystwa ubezpieczeń. Ubezpieczenie dopasowane do najpowszechniej występujących wśród pracowników schorzeń może bowiem wpłynąć na zminimalizowanie absencji chorobowej.

 

[1] Informacja o rynku pracy w pierwszym kwartale 2019 roku (dane wstępne), Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 27.05.2019 r.