Nierzadko zaniepokojeni swoim zdrowiem udajemy się do lekarza w celu zasięgnięcia porady i otrzymania pomocy. Odpowiednia diagnoza zazwyczaj poprzedzona jest szczegółową diagnostyką w postaci wywiadu oraz badań. Jakie są podstawowe badania krwi i jakie informacje można wyczytać z wyników?

Morfologia – co to jest?

Morfologia krwi obwodowej to podstawowe i najczęściej wykonywane badanie krwi. Jej wyniki odzwierciedlają ogólną kondycję organizmu. Lekarze bardzo doceniają możliwości diagnostyczne tego badania, które polega na analizie składu krwi. Do elementów krwi zalicza się leukocyty i erytrocyty (odpowiednio: białe i czerwone krwinki) oraz płytki krwi W skład krwi wchodzi również osocze.

Morfologia – jakie choroby wykrywa?

Zazwyczaj do badania wykorzystuje się krew pobraną z żyły w zgięciu łokciowym. Próbka materiału trafia następnie do specjalnego urządzenia, które zlicza poszczególne elementy oraz określa ich wielkość i objętość. Pacjent otrzymuje raport przedstawiający dobre lub złe wyniki krwi. Przyczyny tych drugich należy dopatrywać się w:

  • zbyt niskiej liczbie płytek krwi,
  • nadmiarze płytek krwi,
  • niskiej liczbie leukocytów,
  • zbyt dużej liczbie białych krwinek,
  • nadmiarze erytrocytów,
  • zbyt małej liczbie czerwonych krwinek,
  • nieprawidłowej średniej objętości erytrocytów,
  • zbyt niskim natężeniu hemoglobiny,
  • nieprawidłowym udziale procentowym poszczególnych rodzajów leukocytów.

Przeanalizowanie wyników badania pozwala na wykrycie wielu schorzeń. Zalicza się do nich m.in.:

  • Anemia – morfologia krwi umożliwia wykrycie tej choroby, ponieważ jej głównym objawem jest spadek stężenia hemoglobiny, liczby czerwonych krwinek i wskaźnika hematokrytowego. Choroba inaczej nazywana jest niedokrwistością i związana jest z deficytem żelaza.
  • Małopłytkowość – zaburzenie polegające na niedostatecznym zaopatrzeniu w płytki krwi. Niedobór tej grupy morfotycznej może wynikać z niedostatecznej produkcji płytek krwi w szpiku kostnym lub z nadmiernego usuwania ich z układu krążenia.
  • Wszelkiego rodzaju infekcje i stany zapalne obecne w organizmie.
  • Niedobory witamin i składników mineralnych (np. żelaza).
  • Nowotwory krwi.
  • i wiele innych…

Pasożyty a wyniki morfologii

Człowiek jest narażony na zarażenie się pasożytami właściwie cały czas. Bytują one m.in. w organizmach zwierząt, w wodzie, jedzeniu oraz w glebie. Nosicielami pasożytów są również inni ludzie. Ponieważ zakażenie nie zawsze daje jednoznaczne objawy, najlepszym rozwiązaniem jest wykonanie badania krwi na pasożyty, gdy tylko pojawia się podejrzenie.

Istnieje kilka rodzajów badań, które pozwalają na wykrycie poszczególnych grup pasożytów. Zwykła morfologia nie należy do tej listy, jednak morfologia krwi z rozmazem pozwala na stwierdzenie zakażenia pasożytniczego, ponieważ wskazuje poziom liczby eozynofilów (jednego z rodzajów białych krwinek), które biorą udział w zwalczaniu infekcji. Jego podwyższenie wskazuje na możliwość obecności pasożytów.

Zwykłe badanie krwi przeprowadzone pod mikroskopem przez doświadczonego analityka medycznego pozwala na rozpoznanie takich rzadkich w Polsce chorób jak malaria.

Hematologia: badanie krwi to podstawa

Hematologia to dziedzina medycyny zajmująca się badaniem krwi, jej właściwościami oraz funkcjami, które pełni w organizmie. Hematolodzy zajmują się diagnozowaniem chorób związanych z krwią i układem krwiotwórczym. Hematologia opiera się przede wszystkim na analizie krwi. Podstawowym badaniem, które jest powszechnie dostępne i najbardziej popularne jest właśnie morfologia, dzięki której lekarz może wywnioskować, że ma do czynienia z wieloma schorzeniami, niedoborami czy nieprawidłowościami.

Morfologia a nowotwory

Czy badanie krwi wykryje raka? „Zwykłe” badanie krwi, za jakie uważana jest morfologia, może być punktem wyjścia do dalszej diagnozy choroby nowotworowej. Po jej przeprowadzeniu lekarz specjalista może zlecić odpowiednią diagnostykę, np. w sytuacji, w której nie będzie w stanie określić innego medycznego uzasadnienia na nieprawidłowości w wynikach badania.

Najczęściej diagnozowanym z pomocą morfologii nowotworem jest białaczka – choroba narządów krwiotwórczych charakteryzująca się nadmiernym i nieprawidłowym rozrostem układu białokrwinkowego i pojawieniem się we krwi dużej ilości niedojrzałych krwinek białych.

Białaczka – objawy

Morfologia krwi ma istotne znaczenie w rozpoznaniu tego nowotworu. Pierwsze niepokojące objawy tej choroby to bladość, powiększone węzły chłonne, powiększona wątroba lub śledziona, obrzęk dziąseł, siniaki, krwawienie, gorączka, infekcje czy ciągłe zmęczenie.

Przeprowadzenie morfologii po zauważeniu tych objawów jest pierwszym krokiem w diagnozowaniu białaczki. Nieprawidłowy wynik białych krwinek może być niepokojący, dlatego do potwierdzenia ostatecznej diagnozy zleca się jeszcze biopsję szpiku kostnego, by zbadać komórki, zmiany chromosomów w szpiku oraz markery DNA.

Morfologia krwi raz w roku

Eksperci zalecają wykonanie morfologii przynajmniej raz w roku nawet przez osoby, które nie mają żadnych problemów zdrowotnych. Wiele chorób rozwija się w sposób utajony, nie dając żadnych objawów przez wiele lat.

Pracownicy ubezpieczeni w ramach Pracowniczych Programów Profilaktycznych SALTUS Ubezpieczenia oprócz dostępu do spotkań ze specjalistami, mogą wykonać szeroką diagnostykę dzięki kompleksowej ofercie badań, w której skład wchodzi również morfologia.

Słabe wyniki morfologii mogą szybko zaalarmować o pojawiającym się problemie i umożliwić niezwłoczne wprowadzenie odpowiedniego leczenia. Błyskawiczna odpowiedź na pierwsze objawy w znacznym stopniu przyczynia się do lepszych efektów terapii.

Dobra morfologia to pojęcie względne, dlatego zawsze warto skonsultować jej wyniki z lekarzem. Różnice w poszczególnych parametrach mogą być znaczące dla osób w różnym wieku, różnych płci oraz prowadzących odmienny tryb życia. Nie zawsze wynik, który nie mieści się w „widełkach” wskazanych w wynikach jako poprawne, będzie oznaką czegoś niepokojącego.