Choroby układu mięśniowo-szkieletowego to dość częsta przyczyna zwolnień lekarskich – w 2024 r. były przyczyną ponad 17% wszystkich dni absencji chorobowej polskich pracowników. W branży magazynowej problem jest szczególny. Pracownicy każdego dnia dźwigają, przenoszą i układają towary – często w nieergonomicznych pozycjach i tempie. W efekcie przeciążenia kręgosłupa, szczególnie odcinka lędźwiowego, stają się niemal normą zawodową.

Możesz temu przeciwdziałać. Świadoma organizacja pracy, właściwe wyposażenie stanowisk i regularny dostęp do profilaktyki zdrowotnej to inwestycja, która zwraca się w postaci niższej absencji i zdrowszego zespołu.

Spis treści:

Dlaczego praca w magazynie tak obciąża kręgosłup?

Praca w magazynie to ciągłe wyzwanie dla kręgosłupa. Twoi pracownicy wykonują setki powtarzalnych ruchów dziennie – schylają się, podnoszą towary z podłogi, układają paczki na wysokich półkach, noszą ciężkie przedmioty. Do tego dochodzi praca w pozycji stojącej przez wiele godzin i częste skręty tułowia.

Największe zagrożenia dla kręgosłupa w pracy magazynowej to:

  • dźwiganie ciężarów – regularne podnoszenie paczek o wadze przekraczającej 10-15 kg bez odpowiedniego sprzętu mechanicznego prowadzi do mikrourazów krążków międzykręgowych,
  • długotrwała praca w pozycji stojącej – statyczne obciążenie mięśni grzbietu i kręgów lędźwiowych, które po kilku godzinach prowadzi do bólu i sztywności,
  • nieergonomiczne ruchy – podnoszenie z poziomu podłogi bez zgięcia kolan, skręty z obciążeniem, praca z wyciągniętymi ramionami nad głową,
  • powtarzalność czynności – te same ruchy wykonywane setki razy dziennie przeciążają określone struktury kręgosłupa i mięśni.

Problem narasta z wiekiem. Młody pracownik może przez lata nie odczuwać skutków niewłaściwej organizacji pracy. Ale po 35. roku życia zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie postępują szybciej, a nawet drobne mikrourazy mogą przerodzić się w przewlekły ból pleców lub dyskopatię.

Przeciążenie kręgosłupa lędźwiowego – co dzieje się w organizmie?

Odcinek lędźwiowy kręgosłupa bierze na siebie największy ciężar podczas podnoszenia. To tutaj koncentrują się największe siły nacisku – szczególnie gdy pracownik schyla się z prostymi nogami i podnosi pakunek z podłogi.

Przeciążenie odcinka lędźwiowego kręgosłupa nie pojawia się z dnia na dzień. To proces, który zaczyna się od drobnych mikrourazów krążków międzykręgowych. Krążki pełnią funkcję amortyzatorów – absorbują wstrząsy i umożliwiają ruchy w różnych płaszczyznach.

Gdy pracownik regularnie podnosi ciężary w niewłaściwej pozycji, pierścień włóknisty krążka ulega stopniowym mikrouszkodzeniom. Jądro zaczyna wypierać się na zewnątrz, tworząc przepuklinę. W zaawansowanym stadium dochodzi do dyskopatii – jądro przedostaje się przez uszkodzony pierścień i uciska na korzenie nerwowe, powodując ostry ból promieniujący do nóg.

Objawy przeciążenia odcinka lędźwiowego to:

  • ból dolnej części pleców – na początku pojawia się po pracy lub pod koniec zmiany, z czasem staje się stały,
  • sztywność poranna – trudności z prostowaniem się po wstaniu z łóżka, potrzeba kilku minut na „rozruszanie” pleców,
  • ograniczenie ruchomości – problemy z pochylaniem się, trudności w zakładaniu butów czy podnoszeniu przedmiotów z podłogi,
  • promieniowanie bólu – dyskomfort rozchodzący się na pośladki i tylną część ud, czasem aż do stóp.

Bezpieczeństwo pracy w magazynie – konkretne rozwiązania

Bezpieczna praca na magazynie zaczyna się od analizy ryzyka zawodowego. Musisz wiedzieć, które czynności w Twojej hali najbardziej obciążają kręgosłup i gdzie pojawia się najwięcej zgłoszeń bólu pleców.

Ergonomia i bezpieczeństwo pracy w magazynie idą w parze. Ergonomiczne stanowisko pracy to takie, które minimalizuje wymuszone pozycje ciała i redukuje obciążenie kręgosłupa podczas wykonywania codziennych zadań.

Kluczowe elementy ergonomii w magazynie:

  • regały i półki na odpowiedniej wysokości – najczęściej kompletowane produkty powinny być na poziomie między kolanami a ramionami pracownika,
  • wózki paletowe i platformy podnośnikowe – eliminuj ręczne podnoszenie ciężarów powyżej 15 kg,
  • maty antyzmęczeniowe – w strefach pakowania i kompletowania zastosuj specjalne maty, które absorbują wstrząsy i redukują zmęczenie,
  • odpowiednie oświetlenie – słabe światło zmusza do pochylania się, co dodatkowo obciąża kręgosłup,
  • strefy odpoczynku – wydziel miejsca, gdzie pracownicy mogą rozciągnąć plecy lub zrobić krótką przerwę,
  • obuwie ochronne z amortyzacją – dobry but magazynowy redukuje uderzenia przekazywane na kręgosłup.

W praktyce wdrożenie tych rozwiązań nie musi być drogie. Przestawienie regałów tak, by najcięższe paczki znajdowały się na wysokości pasa to często tylko kwestia reorganizacji przestrzeni magazynowej. Zakup dodatkowych wózków ręcznych też nie jest wielkim wydatkiem, a znacząco wpływa na zdrowie kręgosłupa.

Pamiętaj też o szkoleniach. Nawet najlepiej zaprojektowane stanowisko nie ochroni pracownika, jeśli nie wie, jak prawidłowo podnosić ciężary.

Rola profilaktyki i ubezpieczeń zdrowotnych

Regularne badania ortopedyczne i fizjoterapeutyczne mogą wychwycić problemy z kręgosłupem zanim staną się przewlekłe. W systemie opieki publicznej czas oczekiwania na wizytę u ortopedy wynosi często kilka miesięcy. Tymczasem wczesna interwencja daje o wiele lepsze efekty leczenia.

Saltus Zdrowie oferuje kompleksową opiekę dla pracowników fizycznych, w tym pakiety dedykowane profilaktyce układu mięśniowo-szkieletowego.

W ramach Pracowniczych Programów Profilaktycznych SALTUS Ubezpieczenia dostępna jest Profilaktyka Nabytych Wad Postawy, która obejmuje zestaw niezbędnych badań, konsultacji i świadczeń rehabilitacyjnych.

SALTUS Ubezpieczenia – skontaktuj się z nami!

Specjalizujemy się w grupowych ubezpieczeniach zdrowotnych chroniących pracowników. Pomagamy dbać o zdrowie i zadowolenie zatrudnionych, co minimalizuje liczbę absencji chorobowych. Jesteśmy w stanie zapewnić ochronę ściśle dopasowaną do potrzeb, rozmiaru, charakteru działalności firmy oraz struktury wiekowej zatrudnionych. Współpracujemy zarówno z ogólnopolskimi sieciami medycznymi, jak i wysokospecjalistycznymi przychodniami regionalnymi, dzięki czemu zapewniamy pomoc w każdym zakątku Polski.

Wyróżniki oferty:

  • Brak górnej granicy wieku
  • Możliwość modyfikacji ochrony w trakcie trwania umowy
  • Aplikacja mobilna i telekonsultacje

Dodatkowe korzyści dla pracodawcy:

  • Świadczenia Medycyny Pracy, w tym Pracownicze Programy Profilaktyczne, nie stanowią przychodu pracownika – nie są obciążone CIT i ZUS
  • Pracownicze Programy Profilaktyczne zmniejszają całkowity koszt ubezpieczenia
  • Dobrze dobrana ochrona zmniejsza liczbę i długość absencji chorobowych pracowników